Neobanks : Η Νέα Γενιά Τραπεζών που Απειλεί το Κατεστημένο

Βασίλης Τσούτσης, φοιτητής Οικονομικών Επιστημών ΠΑΜΑΚ 

Οι αναδυόμενες χρηματοοικονομικές τεχνολογίες (Fintech) που έρχονται στο προσκήνιο, έχουν αναδιαμορφώσει το τρόπο, με τον οποίο διαχειριζόμαστε τα χρήματα και τις επενδύσεις μας, καθιστώντας πλέον τις Neobanks ουσιαστική απειλή για τα παραδοσιακά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Αποτελεί πλέον γεγονός, πως Gen Z και  Millenials αλληλεπιδρούν διαφορετικά με τις τράπεζες, συγκριτικά με τις προηγούμενες γενιές. Σπάνια διαθέτουν πιστωτικές κάρτες ή επισκέπτονται κάποιο τραπεζικό υποκατάστημα, ενώ παράλληλα χειρίζονται τον λογαριασμό τους online, μέσω μιας εφαρμογής, η οποία ενσαρκώνει όλες τις υπηρεσίες μιας τράπεζας. Με αυτό τον τρόπο οδηγούν και τις θεσμικές τράπεζες στην δημιουργία νέων προϊόντων, προκειμένου να ανταποκριθούν στον ανταγωνισμό και να διατηρήσουν την ισχυρή τους δυναμική στον κλάδο.

Άραγε σηματοδοτούν οι Neobanks την αρχή του τέλους για τις συμβατικές τράπεζες ή είναι απλά ένα στάδιο για την περαιτέρω εξέλιξη τους ;

Η άνοδος των Neobanks

Οι Neobanks αποτελούν τράπεζες, που λειτουργούν εξ’ ολοκλήρου ψηφιακά και απλοποιούν τις περισσότερες τραπεζικές διαδικασίες, προσφέροντας αποτελεσματικές υπηρεσίες στους χρήστες. Παράλληλα, τοποθετούνται στη  κατηγορία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και όχι αυτή των τράπεζων, γεγονός που τις απαλλάσσει από μια σειρά νομοθεσιών και περιορισμών, που ‘’βαραίνουν’’ τις παραδοσιακές τράπεζες.

Στην Ευρώπη, ορισμένες από τις πιο γνωστές neobanks αποτελούν η Revolut, η N26, η Wise, η Monzo, καθώς και η Starling, εταιρείες που γνωρίζουν ραγδαία ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια. Στην πλειοψηφία τους έχουν έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, εξαιτίας του ευνοϊκού ρυθμιστικού πλαισίου, του ανεπτυγμένου fintech οικοσυστήματος και της πρόσβασης σε επενδυτικά κεφάλαια. Μάλιστα, για το 2024, οι Neobanks στο Ηνωμένο Βασίλειο κατάφεραν να προσελκύσουν περίπου 18,6 εκατομμύρια νέους online χρήστες, σε σχέση με τους 7,5 εκατομμύρια των θεσμικών τραπεζών. Τα στοιχεία, λοιπόν, παρουσιάζουν μια σημαντική αλλαγή των προτιμήσεων των καταναλωτών, σε μια από τις ισχυρά αναπτυσσόμενες αγορές για fintech τεχνολογίες. Πλέον, οι καταναλωτές, έχουν εναλλακτικές για δανεισμό, αποταμίευση και πληρωμές.

Στην Ελλάδα πρόσφατα δημιουργήθηκε η πρώτη neobank με όνομα Snappi και έδρα τα Ιωάννινα, υποστηριζόμενη από την Τράπεζα Πειραιώς. Ας ελπίσουμε, έστω και αργά, πως θα ανοίξει το δρόμο και για άλλες παρόμοιες πρωτοβουλίες, στον ευρύτερο χώρο του fintech, με σκοπό την δημιουργία μιας εναλλακτικής, απέναντι στο ολιγοπώλιο των συστημικών τραπεζών.

Πλεονεκτήματα των Neobanks

Υπάρχουν αρκετά πλεονεκτήματα, που οδηγούν όλο ένα και περισσότερους πολίτες, να προτιμούν αυτά τα νέα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, έναντι των ισχυρών τραπεζών. Πιο συγκεκριμένα :

Χαμηλότερο κόστος & προμήθειες (δωρεάν συναλλαγές, χαμηλά fees): Εξοικονομώντας  χρήματα από τη ψηφιακή τους λειτουργία, χωρίς φυσικά καταστήματα, οι neobanks καταφέρνουν να χαμηλώσουν το κοστολόγιό τους και να προσφέρουν χαμηλότερες χρεώσεις και ακόμα υψηλότερα επιτόκια.

Ευκολία & ταχύτητα : Διαδικασίες όπως το άνοιγμα ενός λογαριασμού και η πραγματοποίηση των συναλλαγών πραγματοποιούνται με ταχύτητα και ευκολία, δημιουργώντας ένα πιο αποτελεσματικό και φιλικό προς τον χρήστη περιβάλλον.

Καινοτομία : Η πρόσβαση σε χρηματοοικονομικά εργαλεία και υπηρεσίες τελευταίας τεχνολογίας όπως budgeting tools, αυτόματη αποταμίευση, καθώς και AI driven υπηρεσίες, βοηθούν τον πελάτη, προσφέροντάς του δυνατότητες που οι παραδοσιακές τράπεζες συχνά δεν διαθέτουν.

Βελτιωμένη εξυπηρέτηση πελατών : H εξυπηρέτηση των πελατών έχει γίνει πλέον πολύ εύκολη, μέσω υπηρεσιών chatbot και live chat, ανταποκρίνοντας άμεσα στα αιτήματα και τους προβληματισμούς τους, 24 ώρες το 24ωρο.

Συνεπώς, αυτές οι νέες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στις neobanks, εξορθολογίζουν τις διαδικασίες, μειώνουν το λειτουργικό κόστος και παρέχουν την καινοτομία που απαιτείται, προκειμένου η εφαρμογή να είναι προσβάσιμη και προσαρμοστική στον τρόπο ζωής του εκάστοτε χρήστη.

Προκλήσεις & Απειλές για τις Παραδοσιακές Τράπεζες

Οι θεσμικές τράπεζες βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, όπου η τεχνολογία και οι νέες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες αναδιαμορφώνουν το κλάδο. Παρόλο που διαθέτουν ισχυρή παρουσία και εμπιστοσύνη στην αγορά, καλούνται να προσαρμοστούν γρήγορα, προκειμένου να διατηρήσουν την θέση τους. Οι σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν περιλαμβάνουν :

Το γραφειοκρατικό μοντέλο των μεγάλων τραπεζών : Το δυσκίνητο και απαρχαιωμένο σύστημα λειτουργίας των τραπεζών αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα, που διογκώνει τα κόστη, μειώνει την αποτελεσματικότητα και χρήζει άμεσης αντιμετώπισης. Η εξάρτηση από παρωχημένα τεχνολογικά συστήματα, δημιουργούν καθυστερήσεις στις συναλλαγές, γραφειοκρατικά εμπόδια και δυσκολία ανταγωνισμού με τις ευέλικτες neobanks.

Yψηλές χρεώσεις : Αποτελεί γεγονός πως οι περισσότερες τράπεζες και ιδιαίτερα στην Ελλάδα, έχουν υπερβολικά υψηλές χρεώσεις, εξαιτίας της ολιγοπολιακής φύσης της αγοράς και της έλλειψης ελέγχου, από τις αρμόδιες αρχές. Μάλιστα, μεγάλη δυσαρέσκεια των πελατών προκύπτει από τυχόν κρυφές χρεώσεις για βασικές υπηρεσίες, όπως η συντήρηση ενός λογαριασμού.

Ανάγκη για προσαρμογή σε ένα νέο ψηφιακό τοπίο : Η έλλειψη καινοτομίας και ευελιξίας από τις παραδοσιακές τράπεζες αποθαρρύνει τους νεότερους πελάτες, οι οποίοι προτιμούν ψηφιακές λύσεις. Παράλληλα, η καθυστερημένη και συχνά επιφυλακτική υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, αφήνει τις τράπεζες πίσω σε σχέση με τις neobanks, που διατηρούν συγκριτικό πλεονέκτημα στη διαρκή εξέλιξη.

Το Μέλλον των Neobanks & του Τραπεζικού Τομέα

Το μέλλον προβλέπεται αρκετά αισιόδοξο για τις αναπτυσσόμενες τράπεζες, που κερδίζουν ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς. Η ευελιξία, η τεχνολογική καινοτομία και τα χαμηλά λειτουργικά κόστη τους επιτρέπουν να ανταποκρίνονται καλύτερα στις απαιτήσεις των καταναλωτών. Τα πιθανότερα σενάρια που αναμένεται να προκύψουν στην πορεία των επόμενων χρόνων αφορούν :

Ανάπτυξη των Neobanks και διείσδυση στις αναδυόμενες αγορές.

Περίπου, 1,4 δις. άνθρωποι ανά το κόσμο δεν έχουν ακόμα πρόσβαση σε τραπεζικό λογαριασμό, γεγονός που δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες, τόσο για τις νέες, όσο και για τις ήδη εδραιωμένες τράπεζες. Ιδιαίτερα στις αναδυόμενες αγορές, όπως η Λατινική Αμερική, η Αφρική και η Νοτιοανατολική Ασία, οι Neobanks καλύπτουν ένα σημαντικό κενό που αφήνουν οι συμβατικές τράπεζες, προσφέροντας online οικονομικές υπηρεσίες, χωρίς την ανάγκη φυσικών καταστημάτων. Παραδείγματα επιτυχημένων μοντέλων αποτελεί η Nubank στη Βραζιλία, η οποία εξυπηρετεί πάνω από 100 εκατομμύρια χρήστες.

Συγχώνευση Neobanks με παραδοσιακές τράπεζες ή εξαγορές.

Οι παραδοσιακές τράπεζες ενδεχομένως να ενσωματώσουν fintech υπηρεσίες, οδηγώντας σε ένα συνδυαστικό μοντέλο λειτουργίας. Οι τράπεζες σταδιακά γίνονται πιο ψηφιακές, υιοθετώντας λύσεις όπως το Open Banking, API integrations, AI-driven υπηρεσίες, με σκοπό να γίνουν περισσότερο ανταγωνιστικές. Πιο συγκεκριμένα, χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η JPMorgan Chase, που λάνσαρε τη ψηφιακή τράπεζα Chase, χωρίς φυσικά καταστήματα.

Τελευταίο  τολμηρό σενάριο

Ένα εναλλακτικό και ακόμη πιο τολμηρό σενάριο, αφορά την πλήρη αποκέντρωση των τραπεζικών υπηρεσιών. Αν καταφέρει να επιτευχθεί σε μαζική κλίμακα, γεγονός που μοιάζει απίθανο αυτή τη στιγμή, τότε αναμένεται να αλλάξει ριζικά το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα που όλοι ξέρουμε. Για αυτό το λόγο, θεωρώ πως οι κυβερνήσεις θα επιδιώξουν να διατηρήσουν κάποιον έλεγχο, έστω μέσω μιας υβριδικής μορφής, που θα συνδυάζει την αποκέντρωση με ένα ελάχιστο ρυθμιστικό πλαίσιο.

Αυτή, λοιπόν, η καινοτόμα εναλλακτική δημιουργήθηκε πρόσφατα, αξιοποιώντας τεχνολογία blockchain, με σκοπό να προσφέρει ένα αποκεντρωμένο τραπεζικό σύστημα, χωρίς την ανάγκη ενδιάμεσων φορέων. Οι αυτοαποκαλούμενες Deobanks (Decentralized Onchain Bank) λειτουργούν αποκλειστικά σε δίκτυα blockchain, που διευκολύνουν τις αυτοματοποιημένες συναλλαγές και την αποκεντρωμένη διαχείριση, προσφέροντας στους χρήστες απόλυτο έλεγχο των χρημάτων τους.

Μία τέτοια εξέλιξη αναμένεται να έχει σημαντικό αντίκτυπο στο τραπεζικό σύστημα, μεταφέροντας τον έλεγχο των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών από τις μεγάλες τράπεζες, στις αγορές και τους χρήστες.

Πηγές :

Feger, Arielle. “Neobanks: What They Are and How They Differ from Traditional Banks.” EMARKETER, 9 Nov. 2024, www.emarketer.com/learningcenter/guides/neobanks-explained-list/.

Germanos, Petros. “Τι είναι Neobank; Όλα όσα πρέπει να ξέρεις σε 5 λεπτά! | Snappi! – the Most Digital Bank We Know.” Snappi! – the Most Digital Bank We Know., 28 June 2024, www.snappibank.com/el/ti-einai-neobank/.

newsroom2. “Τι νέο φέρνουν στην τραπεζική οι Neobanks | Banks.com.gr.” Banks.com.gr, 21 Nov. 2024, www.banks.com.gr/ti-neo-fernoun-stin-trapeziki-oi-neobanks/

Stojan, Jon . “From Neobanks to Deobanks: How Blockchain Is Changing Finance by Investing.com Studios.” Investing.com, 2025, www.investing.com/studios/contributor-content/from-neobanks-to-deobanks:-how-blockchain-is-changing-finance-382817.

Woffenden, Claire. “UK Neobanks Overtake Traditional Banks in App Downloads for First Time.” The Fintech Times, 20 Dec. 2024, www.thefintechtimes.com/uk-neobanks-overtake-traditional-banks-in-app-downloads-for-first-time/